Hà Nội: Mưa to là ngập

.
(Xây dựng) - Những năm gần đây, Hà Nội đã đầu tư nguồn kinh phí rất lớn để cải thiện hệ thống thoát nước (HTTN) của TP nhằm giảm úng ngập các tuyến phố, nhưng trên thực tế, Hà Nội cứ mưa to là ngập. Điệp khúc này vẫn lặp lại hàng năm mỗi khi mùa mưa đến. Đã có nhiều giải pháp để khắc phục tình trạng này nhưng dường như vẫn không thấm vào đâu đối với những trận mưa kéo dài có lưu lượng lớn. Phải chăng, HTTN của TP vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng?

-->

(Xây dựng) - Những năm gần đây, Hà Nội đã đầu tư nguồn kinh phí rất lớn để cải thiện hệ thống thoát nước (HTTN) của TP nhằm giảm úng ngập các tuyến phố, nhưng trên thực tế, Hà Nội cứ mưa to là ngập. Điệp khúc này vẫn lặp lại hàng năm mỗi khi mùa mưa đến. Đã có nhiều giải pháp để khắc phục tình trạng này nhưng dường như vẫn không thấm vào đâu đối với những trận mưa kéo dài có lưu lượng lớn. Phải chăng, HTTN của TP vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng?


Nhiều khu dân cư cũng trong tình trạng úng ngập mỗi khi trời mưa.

Cứ mưa to là lại ngập úng

Trận mưa gần đây nhất (tối 12/5) - trận mưa lớn nhất từ đầu năm đến nay tiếp tục là phép thử đối với HTTN TP. Lượng mưa đo được ở khu vực nội thành, cao nhất gần 140mm, tập trung ở Q.Thanh Xuân và Hà Đông. Khu vực ngoại thành là huyện Đông Anh 183mm. Trong khi đó, HTTN Hà Nội hiện nay chỉ có khả năng chịu đựng được với những trận mưa có cường độ 70mm/2 giờ. “Với trận mưa trên diện rộng và cường độ mưa lớn trong thời gian ngắn thì việc úng ngập cục bộ là bất khả kháng…”, ông Lê Vũ Quảng Sương - Phó tổng giám đốc Cty TNHN MTV Thoát nước Hà Nội cho hay.

Vì sao Hà Nội đã đầu tư hàng trăm nghìn tỷ đồng, nhưng cứ hễ mưa to là đường phố lại ngập? Trong đó, dự án thoát nước Hà Nội giai đoạn 2 là dự án trọng điểm của Hà Nội, sử dụng nguồn vốn vay ưu đãi của Chính phủ Nhật Bản với tổng vốn đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, với mục tiêu chống ngập úng do nước mưa cho đô thị vùng lõi của Thủ đô trong lưu vực sông Tô Lịch (có ranh giới từ sông Tô Lịch đến sông Hồng) rộng 77,5km2, bảo đảm tiêu thoát nước trong 10 năm, ứng với lượng mưa là 310mm/2 ngày, thì dường như chưa phát huy được hiệu quả khi đi vào hoạt động.

Mặt khác, mặc dù hàng năm, Hà Nội đã nỗ lực cải tạo và xử lý giải quyết được một số điểm ngập úng khu vực các quận nội thành, tuy nhiên, theo thông tin từ Ban chỉ huy phòng chống thiên tai Hà Nội mới đây cho biết thì Hà Nội hiện vẫn còn 15 điểm ngập úng tại khu vực các quận nội thành.

Theo lãnh đạo Cty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội, cuối năm 2016, dự án thoát nước Hà Nội giai đoạn 2 đã hoàn thành, song mới chỉ giải quyết được áp lực thoát nước cho lưu vực sông Tô Lịch rộng 77,5km2. Còn toàn bộ khu vực phía Tây và Tây Nam TP thuộc lưu vực sông Nhuệ chưa được đầu tư; việc thoát nước chủ yếu phụ thuộc vào hệ thống kênh, mương nông nghiệp. Thế nên, dù giai đoạn 2 của quy hoạch thoát nước Hà Nội cơ bản hoàn thành nhưng lượng mưa vượt gấp nhiều lần năng lực tiêu thoát thì tình trạng ngập nặng, ngập sâu vẫn có thể xảy ra ở nhiều khu vực nội thành…

HTTN thiếu đồng bộ

Dưới góc nhìn của các chuyên gia quy hoạch, cấp thoát nước, các nhà khoa học thì nguyên nhân ngập úng ở Hà Nội chính là do tốc độ đô thị hóa nhanh đã gây sức ép lên cơ sở hạ tầng kỹ thuật đô thị. Trong đó có sự gia tăng diện tích đất xây dựng đô thị làm diện tích các ao, hồ, sông bị thu hẹp. Việc bê tông hóa nhanh, trên diện rộng làm gia tăng bề mặt không thấm nước tăng nhanh gây úng ngập cục bộ. HTTN đã xuống cấp nhanh trong khi các dự án thoát nước lại triển khai quá chậm do chất lượng quy hoạch thấp, chậm giải phóng mặt bằng, thiếu vốn đầu tư. Các KĐT mới có tình trạng chung là quá trình thực hiện, triển khai quy hoạch chắp vá và không có sự kiểm soát…

Chưa kể, HTTN của các đô thị tại Việt Nam thường chung cho tất cả các loại nước thải, nước mưa, hầu hết được xây dựng qua nhiều thời kỳ khác nhau, chất lượng quy hoạch còn chưa cao, chưa hoàn chỉnh, thiếu đồng bộ trong đó có nhiều tuyến cống xuống cấp nên khả năng tiêu thoát nước thấp.

Bên cạnh đó, công tác quản lý còn nhiều hạn chế, bất cập; ý thức của cộng đồng dân cư chưa cao; các chế tài trong công tác này còn thiếu hoặc chưa được thực hiện nghiêm…

Theo dự báo của Trung tâm dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương, mùa mưa bão năm nay sẽ có nhiều cơn bão, áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp đến Hà Nội. Điều này sẽ gây ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của công tác tiêu, thoát nước của Hà Nội.

Làm thế nào để giảm ngập cho Hà Nội khi mưa to là vấn đề nóng bỏng mà dư luận và người dân Thủ đô rất quan tâm. Đã có nhiều giải pháp được đề xuất như làm hầm chứa nước, cải tạo và xây dựng các hồ điều hòa, xây thêm các tuyến ống thoát nước dẫn ra trục chính, nạo vét khơi thông dòng chảy… nhưng vẫn khó thực hiện nếu như quy hoạch đi sau hạ tầng.

Theo các chuyên gia, Hà Nội cứ mưa lớn là ngập, một phần do quy hoạch HTTN bị chậm lại so với đô thị hóa. Với kiểu làm “rách đâu vá đấy” thì dù có đầu tư hàng trăm tỷ đồng thì cũng chỉ khắc phục, giải quyết được vấn đề tạm thời chứ chưa thể xử lý được tận gốc của tình trạng úng ngập mỗi khi mưa to.

Theo Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nội Chu Phú Mỹ cho biết, với lượng mưa từ 50 - 100mm, kéo dài trong 2 tiếng, Hà Nội sẽ có 15 điểm úng. Lượng mưa càng lớn, các điểm ngập úng sẽ nhiều hơn và mức độ ngập lớn hơn.

Nếu mưa lớn xảy ra, TP vẫn còn tình trạng ngập úng, Giám đốc Sở NN&PTNT cho rằng: Những nguyên nhân chính là do mật độ xây dựng của TP cao, ý thức một số người dân thấp nên còn hiện tượng vứt rác bừa bãi, gây tắc nghẽn hệ thống cống nước, hố ga.

Ngoài ra, các trạm bơm tiêu nước cho nội thành Hà Nội khi có mưa lớn hiện chưa đáp ứng được yêu cầu. TP đang kêu gọi đầu tư, tiếp tục xây dựng, đưa vào vận hành nhiều trạm bơm công suất lớn để sớm khắc phục tình trạng úng ngập thời gian tới.

Linh Anh - Huy Thảo

Nguồn: www.baoxaydung.com.vn