Bộ trưởng Bộ GD&ĐT: Tự chủ là cần thiết nhưng chủ yếu là bậc đại học

.

Nhiều ĐBQH bày tỏ quan điểm đồng tình việc ban hành luật ở thời điểm hiện nay là cần thiết. Tuy nhiên luật cần giải quyết được những bất cập hiện nay trong giáo dục mầm non, chế độ chính sách cho nhà giáo và sinh viên ngành sư phạm. 

Dự án luật đề xuất thay thế quy định miễn học phí cho học sinh, sinh viên sư phạm bằng quy định vay vốn tín dụng sư phạm để đóng học phí và chi trả sau khi các em tốt nghiệp, nếu công tác trong ngành giáo dục đủ thời gian theo quy định thì sẽ không phải hoàn trả khoản tín dụng sư phạm.

Tại phiên thảo luận chiều nay, nhiều đại biểu đã bày tỏ quan điểm cần chú trọng và có các chính sách ưu đãi cụ thể hơn để thu hút nhân tài cho ngành giáo dục.

Vấn đề giao quyền tự chủ cho các trường trong Dự Luật được nhiều đại biểu quan tâm. ĐBQH Đặng Thị Phương Thảo (Nam Định) đề nghị Dự Luật cần có sự đột phá, mạnh dạn trao quyền tự chủ cho các trường 3 mặt chuyên môn, tài chính và nhân sự, nhằm tạo hành lang pháp lý cho giáo dục phổ thông có sự thay đổi mạnh mẽ về chất lượng đào tạo, phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

 

Thảo luận tại Quốc hội chiều 11/6

Tuy nhiên, ĐB Thảo cũng đề nghị cần quy định rõ trách nhiệm giải trình của các trường công lập trong cả nước trước và sau khi thực hiện quyền tự chủ, để tăng cường vai trò giám sát của Nhà nước, tránh tình trạng “thử - sai - sửa” lặp đi lặp lại. Bên cạnh đó cần quy định thêm năng lực tự chủ đại học vì không thể cùng một lúc trao quyền tự chủ cho tất cả các trường mà cần tự chủ theo lộ trình, theo nhóm trường.


Tranh luận lại đề xuất “mạnh dạn trao hẳn quyền tự chủ cho các trường”, ĐBQH đoàn TP Hà Nội Nguyễn Anh Trí cho rằng đề xuất “giao các trường phổ thông chịu trách nhiệm về học thuật” là rất khó khả thi, đặc biệt là trong việc chọn sách giáo khoa. Dẫn lại quy định ở điều 29 khoản 2 trong Dự Luật là “một môn học có thể có nhiều sách giáo khoa, cơ sở giáo dục được lựa chọn sách giáo khoa sử dụng trong giảng dạy”.

 

Vị ĐB này đánh giá quy định này thoạt nghe thì đúng như thực tế rất khó thực hiện đại trà cho nền giáo dục Việt Nam, gây ra sự lộn xộn lớn trong biên soạn, lựa chọn, mua sắm, sử dụng sách giáo khoa, quản lý, thi cử, đánh giá trình độ người dạy, người học.

 

“Tôi đề nghị cần sửa lại hệ thống giáo dục giáo khoa chỉ có bộ sách giáo khoa theo chuẩn quốc gia, phù hợp với các cấp, các bậc phổ thông trên cả nước”, đại biểu Trí nhấn mạnh.

 

Giải trình về ý kiến của các ĐBQH, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Phùng Xuân Nhạ cho biết “Khi chúng tôi tiếp cận sửa đổi Luật Giáo dục lần này, chúng tôi tiếp cận theo hướng xây dựng một Bộ luật Giáo dục, trong đó Luật Giáo dục là luật khung quy định những vấn đề có tính nguyên tắc rất căn bản với một tầm nhìn dài, theo đó sẽ cụ thể bằng các chuyên ngành. Trước hết đã có Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Giáo dục đại học mà chiều mai xin ý kiến Quốc hội sửa đổi, còn bậc mầm non, phổ thông, nhà giáo.... thì trước mắt chưa xây dựng được luật, trong sửa đổi lần này chúng tôi tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội sẽ chi tiết hơn, cụ thể hơn để thực hiện được ngay ở mức rất căn bản, và theo đó có thể xây dựng được các luật, ví dụ như Luật Nhà giáo”.

 

Về vấn đề giáo viên sư phạm, Bộ Giáo dục đã chỉ đạo quy hoạch mạng lưới các trường sư phạm theo hướng tập trung vào một số trường có điều kiện tốt để nâng cao chất lượng đào tạo, còn sinh viên vào thì theo hướng là xác định nhu cầu sử dụng ở các địa phương theo chương trình sách giáo khoa mới và gắn với đào tạo để từng bước đào tạo gắn với sử dụng.

 

“Chỉ khi nào học sinh vào trường sư phạm đã biết được ra trường có việc làm, thì lúc đó thu hút học sinh giỏi mới cao, và chúng tôi rất tán thành việc tín dụng sư phạm. Đây chỉ là một giải pháp không phải là quyết định, mà xét về mặt tài chính. Tôi thấy ý kiến của đại biểu nói rằng phải có một quỹ học bổng mà cấp học bổng cho những sinh viên giỏi vào sư phạm và đảm bảo đầu ra ra trường, đấy mới là căn cơ về tài chính. Chúng tôi tiếp thu việc này tham mưu tiếp, còn việc tín dụng sư phạm là giải pháp thôi chứ không phải căn cơ. Báo cáo đại biểu Quốc hội tiếp thu để làm sao vẫn đảm bảo được hiệu quả, công bằng, tạo được động lực cho các học sinh giỏi vào ngành sư phạm”, Bộ trưởng Nhạ thông tin.

 

Ngoài ra về vấn đề tự chủ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục cho biết thêm, tự chủ là cần thiết nhưng chủ yếu là bậc đại học, còn đối với phổ thông thì đổi mới cơ chế quản lý theo hướng tăng cường vai trò chủ động sáng tạo của các trường học "chứ không hiểu tự chủ của phổ thông giống đại học".

 

Về học phí trong dự thảo là tính đúng, tính đủ nhưng với cấp học mầm non phổ thông, đặc biệt phổ cập, nhà nước vẫn phải có trách nhiệm cơ bản. Đây là bậc học mà thực tế Đảng và Nhà nước rất quan tâm đến giáo dục của bậc học này nên dù là tính đúng, tính đủ nhưng thực tế có nhiều chính sách nhà nước bao cấp, học bổng, miễn học phí. Đây là nguồn cơ bản khuyến khích xã hội hóa, nhưng đối với bậc học này nhà nước vẫn có vai trò chủ chốt.

 

Đối với bậc đại học nhà nước vẫn có trách nhiệm nhưng khuyến khích tự chủ. Trách nhiệm ở đây thông qua giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu chứ không bao cấp. Như vậy, cơ cấu lại 20% ngân sách nhà nước theo hướng tăng cường cho mầm non, tiểu học và tiến tới trung học cơ sở, đặc biệt các khu khó khăn miền núi, hải đảo.

 

“Đối với đại học có quan tâm nhưng khuyến khích xã hội hóa. Trong các bậc học vai trò của nhà nước là quan trọng chứ không phải đối với đại học là khoán cho xã hội hóa”, Bộ trưởng Nhạ nhấn mạnh định hướng của Ban soạn thảo về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.

 

Phương Thu
Nguồn: tuoitrethudo.com.vn